پروفیل و اتصالات
پروفیکس
پروفیل سنگین
براکت
سینی کابل
انواع بست
فلنج و اتصالات
وال پست
سیستم انکر
پیچ متری
عایق الاستومری
انواع کانال
در یک مجموعه پنل خورشیدی، پنل فقط نیمی از کار است؛ نیمهی دیگر استراکچر (سازه نگهدارنده) است و اگر شما آن را درست انتخاب نکنید، با اولین باد شدید یا نشتی سقف، کل سرمایهگذاریتان را به خطر میاندازید. ما این راهنما را طوری نوشتهایم که برای خانه و ساختمانهای تجاری قابل استفاده باشد و بر اساس آن بتوانید پک استراکچر مناسب را انتخاب کنید.
۱. پک استراکچر پنل خورشیدی چیست؟
تولیدکنندهها معمولاً «پک استراکچر» را به صورت مجموعهای آماده از قطعات عرضه میکنند که برای نصب تعداد مشخصی پنل روی بام طراحی شدهاند. این مجموعه معمولاً شامل موارد زیر است:
پروفیلها و ریلهای فولادی یا آلومینیومی
پایهها / براکتها / مثلثها
کلمپهای میانی و کناری (Middle / End Clamp)
بستهای اتصال به سقف (انکر، رول بولت، هوک سقفی، بست مخصوص ساندویچپنل و …)
پیچ و مهره و واشرهای ضد خوردگی
متعلقات اتصال به ارت (در صورت نیاز)
تأمینکنندهها معمولاً هر پک را برای تعداد مشخصی پنل (مثلاً ۴، ۶، ۱۰ یا ۲۰ پنل) طراحی میکنند و زاویه، نوع سقف و محل پروژه را در طراحی لحاظ میکنند.
۲. اولین قدم: نوع بام شما چیست؟
قبل از فکر کردن به برند و قیمت، شما باید نوع سقفتان را مشخص کنید؛ چون نوع استراکچر و پک کاملاً به آن وابسته است.
۲.۱. بام بتنی (مسطح – تیرچهبلوک یا دال بتنی)
ویژگیها:
شما میتوانید از استراکچر مثلثی با زاویه ثابت یا قابل تنظیم استفاده کنید.
برای اتصال به بتن، نصابها معمولاً از رول بولت مکانیکی یا کاشت شیمیایی استفاده میکنند.
اگر نمیخواهید سقف را سوراخ کنید، میتوانید از سیستم بالاستی (وزنهای) استفاده کنید که با بلوک بتنی یا وزنه مهاربندی میشود.
برای بامهای مسکونی و تجاری شهری، کارفرماها گاهی برای جلوگیری از نفوذ آب، نصبکنندهها را به استفاده از استراکچر بالاستی ترغیب میکنند.
۲.۲. سقف شیروانی فلزی (متالروف، ساندویچپنل، ذوزنقهای، کرکرهای)
در این سقفها نصابها معمولاً از ریلهای آلومینیومی همراه با بستهای مخصوص ورق فلزی استفاده میکنند (مثلاً کلمپ ساندویچپنل، بست زی، بست الی و غیره). در برخی پروژهها آنها از ریلهای U یا C آلومینیومی که روی پرلینها بسته میشوند استفاده میکنند.
مزیت: وزن کم و سرعت نصب بالاتر.
نکته مهم: نصاب باید به آببندی پیچها دقت کند و از واشر EPDM برای جلوگیری از نشتی استفاده کند.
۲.۳. سقف شیبدار سفالی / آردواز / شینگل
شما برای این سقفها به هوکهای مخصوص سفال یا آردواز نیاز دارید که زیر سفال قرار بگیرند و ریل روی آنها بسته شود. طراح و نصاب باید حساسیت بیشتری به خرج دهند تا سفالها نشکنند و آب به زیر آنها نفوذ نکند.
۲.۴. بامهای خاص تجاری (پارکینگ، سایهبان، سازه فلزی موجود)
در ساختمانهای تجاری و اداری معمولاً یا از سازهی مجزا (کارپورت خورشیدی) استفاده میکنند یا سازههای بلند میسازند که هم نقش سایهبان دارند و هم محمل پنلها هستند. در این موارد طراح باید:
بر اساس محاسبات باد و برف طراحی کند.
از مقاطع قویتر و ضخامت بالاتر در پروفیلها استفاده کند.
۳. جنس استراکچر: فولاد گالوانیزه یا آلومینیوم ؟
۳.۱. آلومینیوم (معمولاً آلیاژ 6005-T5 یا مشابه)
مزایا:
آلومینیوم وزن بسیار کمی دارد و برای پشتبامهایی با محدودیت بار مناسب است.
آلومینیوم مقاومت عالی در برابر خوردگی نشان میدهد.
نصب آن سادهتر و سریعتر است.
ظاهری شکیلتر ارائه میدهد که برای پروژههای فروشگاهی یا تجاری مناسب است.
معایب:
قیمت آلومینیوم معمولاً بالاتر از فولاد گالوانیزه است.
برای دهانههای خیلی بزرگ ممکن است نیاز به مقاطع قویتر داشته باشید.
پیشنهاد: برای پروژههای مسکونی شهری و بامهای فلزی معمولاً پک آلومینیومی انتخاب مناسبتری است.
۳.۲. فولاد گالوانیزه گرم (Hot-dip Galvanized Steel)
مزایا:
فولاد استحکام بالاتری دارد و برای دهانههای بزرگ مناسب است.
قیمت فولاد گالوانیزه معمولاً از آلومینیوم ارزانتر است.
برای کارپورتها، بامهای صنعتی و نیروگاههای بزرگ مناسب است.
معایب:
فولاد سنگینتر است و شما باید ظرفیت بار بام را دقیق بررسی کنید.
در محیطهای مرطوب یا خورنده، کیفیت گالوانیزه تأثیر زیادی روی دوام دارد.
پیشنهاد: برای بامهای تجاری بزرگ و فریمهای سنگینتر، فولاد گالوانیزه گرم گزینه اقتصادی و مطمئنی است، به شرطی که ضخامت و پوشش گالوانیزه کافی باشد.
۴. زاویه، جهت و چیدمان پنلها در پک استراکچر
۴.۱. جهت پنلها
در ایران و عرضهای جغرافیایی مشابه، قرار دادن پنلها رو به جنوب معمولاً بهترین بازده سالانه را فراهم میکند. در پروژههای تجاری که پیک مصرف صبح یا عصر اهمیت دارد، طراحان گاهی چیدمان دوطرفه شرق-غرب را روی بامهای مسطح با زاویه پایین پیشنهاد میکنند.
۴.۲. زاویه نصب (Tilt)
محدوده معمول زاویه بین ۲۰ تا ۳۰ درجه است که بهترین بازده سالانه را میدهد.
اگر در بام تجاری محدودیت ارتفاع دارید یا از سایهزایی نگرانید، طراحان معمولاً زاویه را ۱۰–۱۵ درجه در نظر میگیرند تا ارتفاع کلی کمتر شود.
بعضی پکها زاویهی ثابت دارند (مثلاً ۱۵° یا ۲۰°)، و بعضی پکها را طراحان یا نصابها قابل تنظیم طراحی میکنند (۱۰–۳۰°).
۴.۳. چیدمان پنلها: Portrait یا Landscape
Portrait (ایستاده): رایجتر روی بامهای کوچک است چون عمق ردیف کمتر میشود.
Landscape (خوابیده): گاهی برای کاهش ارتفاع سازه و تقسیم بهتر نیرو مناسب است.
در زمان خرید پک، بررسی کنید که پک برای پنلهای Portrait طراحی شده یا Landscape و بیشترین سایز پنل قابل نصب (مثلاً تا ۲.۴ متر طول / ۱.۳ متر عرض) چقدر است.
۵. چه اطلاعاتی را باید قبل از سفارش پک استراکچر آماده کنید؟
برای انتخاب دقیق پک، این اطلاعات را آماده داشته باشید:
نوع سقف (بتن، ساندویچپنل، ورق گالوانیزه، سفال، …)
شیب بام (مسطح یا مقدار تقریبی شیب)
مساحت مفید و بدون سایه و موانع (خرپشته، داکت، کولر، دیش)
تعداد و توان پنلها (مثلاً ۱۰ پنل ۵۵۰ وات)
محل پروژه (شهر) تا طراح بتواند سرعت باد و بار برف را در نظر بگیرد
محدودیت ارتفاع سازه (مثلاً در نمای شهری یا روی بام تجاری)
امکان یا عدم امکان سوراخکاری سقف و نیاز به سیستم بالاستی
اگر این موارد را دقیق اعلام کنید، فروشنده میتواند پک را متناسب با شرایط شما پیکربندی کند.
۶. اجزای کلیدی یک پک استراکچر استاندارد
هنگام بررسی لیست اقلام پک، حتماً وجود این اجزا را چک کنید:
ریلها / پروفیلها با مقطع مهندسیشده (آلومینیوم یا فولاد گالوانیزه)
پایههای مثلثی یا براکتهای اتصال به سقف
End Clamp برای کنارههای هر ردیف پنل
Mid Clamp برای بین دو پنل — با ارتفاع مناسب برای ضخامت فریم پنل
بستهای مخصوص نوع سقف:
هوک سفالی
کلمپ ساندویچپنل
براکت L برای بتن + رول بولت
پیچ و مهره استیل یا گالوانیزه همراه با واشر EPDM
در پروژههای اصولی: کلمپ ارت یا بست اتصال به سیستم ارتینگ
اگر فروشنده پک را «کامل» مینامد اما کلمپها یا بستهای سقف را جداگانه حساب میکند، شما حتماً از ابتدا بودجه کل را شامل همه متعلقات بررسی کنید.
۷. نکات مهم برای بام مسکونی
۷.۱. بار مرده و زنده بام
شما باید وزن پنل + سازه + وزنه بالاستی (در صورت استفاده) را با ظرفیت بام مطابقت دهید. برای ساختمانهای قدیمی بهتر است با یک مهندس محاسب مشورت کنید، مخصوصاً اگر قصد دارید از سیستم بالاستی سنگین استفاده کنید.
۷.۲. نشتی آب و عایقبندی
اگر قرار است سقف را سوراخ کنید:
نصاب باید از رول بولت با چسب یا ملات مناسب استفاده کند.
شما باید اطراف سوراخها را با چسب و عایق مناسب بپوشانید.
در سیستم بالاستی نیز به مسیر آبروها دقت کنید؛ سازه نباید مسیر عبور آب را مسدود کند یا آب را حبس نماید.
۷.۳. دسترسی برای سرویس و نظافت
ردیفها را خیلی نزدیک به هم قرار ندهید تا مسیر عبور و سرویس وجود داشته باشد. حداقل یک مسیر سرویس ۶۰–۷۰ سانتیمتری در نظر بگیرید.
۸. نکات مهم برای بام تجاری و اداری
در ساختمانهای تجاری این موارد حساسترند:
قوانین و استانداردهای سازهای و مقررات شهری را بررسی کنید؛ ممکن است محدودیت ارتفاع، رنگ یا فرم سازه وجود داشته باشد.
نیروهای باد را جدی بگیرید؛ در بامهای بلند باد شدیدتر است. طراح باید پک را بر اساس سرعت باد منطقه و نیروی مکش (uplift) محاسبه کند.
ایمنی حریق و دسترسی را حفظ کنید؛ مسیرهای فرار روی بام را مسدود نکنید و فضای کافی برای پیمانکاران تأسیسات باقی بگذارید.
در پروژههای تجاری به زیباییشناسی توجه کنید؛ ظاهر سازه روی لبه بام میتواند نمای ساختمان را تحت تأثیر قرار دهد؛ در صورت نیاز از سازههای منظم، همسطح و با رنگ هماهنگ استفاده کنید.
۹. چطور کیفیت پک استراکچر را ارزیابی کنیم؟
۹.۱. جنس و پوشش
از فروشنده بخواهید که:
آلومینیوم آلیاژی 6005-T5 یا مشابه با آنودایز مناسب را پیشنهاد دهد.
یا فولاد با گالوانیزه گرم و ضخامت پوشش مناسب (مثلاً ۷۰–۸۰ میکرون یا بیشتر) ارائه کند.
پیچ و مهرهها ترجیحاً از استیل ۳۰۴ یا ۳۱۶ در مناطق مرطوب باشند.
۹.۲. طراحی مهندسیشده
از فروشنده درخواست کنید:
دیتاشیت یا بروشور فنی مقاطع را ارائه کند.
توان تحمل بار باد و برف را به صورت عددی اعلام کند (کیلوگرم بر مترمربع).
در پروژههای بزرگ، محاسبات سازهای یا گزارش نرمافزاری (مثلاً STAAD) را نشان دهد.
۹.۳. جزئیات اتصال
بررسی کنید که:
مکانیزم ضد لغزش برای پنل روی ریل وجود داشته باشد.
امکان رگلاژ (تنظیم) در جهت طولی و عرضی فراهم باشد.
کیفیت واشرها و بستهای آببندی سقف مناسب باشد.
۹.۴. خدمات پس از فروش و گارانتی
از فروشنده بخواهید گارانتی سازه را حداقل ۱۰ تا ۲۰ سال اعلام کند.
بررسی کنید که فروشنده توانایی تأمین قطعات یدکی (کلمپ، ریل اضافه، پیچ و …) را در آینده داشته باشد.
۱۰. سوالات کلیدی که قبل از خرید پک استراکچر باید از فروشنده بپرسید
این پک برای چه نوع سقفی طراحی شده است؟
چند پنل را پوشش میدهد و حداکثر سایز هر پنل چقدر است؟
زاویه نصب چند درجه است و آیا قابل تنظیم است؟
جنس پروفیلها و پیچها چیست؟ (آلومینیوم، فولاد گالوانیزه، استیل)
این سیستم بر اساس چه سرعت باد و بار برفی طراحی شده است؟
برای سقف من آیا امکان نصب بدون سوراخکاری (بالاستی) وجود دارد؟
پک شامل تمام متعلقات مورد نیاز نصب هست یا برخی قطعات جدا فروخته میشود؟
آیا دستورالعمل نصب و نقشه چیدمان هم همراه پک ارائه میشود؟
مدت گارانتی سازه چقدر است؟
در صورت افزایش ظرفیت سیستم، آیا همین پک قابلیت توسعه دارد؟
۱۱. چند اشتباه رایج در خرید استراکچر پشتبامی
انتخاب زاویه زیاد روی بام مسکونی کوچک که باعث سایهاندازی ردیف جلو روی ردیف عقب میشود.
بیتوجهی به وزن وزنههای بتنی در سیستم بالاستی.
خرید ریلهای عمومی بدون در نظر گرفتن سایز واقعی پنلها که موجب مشکل در قرارگیری کلمپها روی فریم میشود.
استفاده از پیچ معمولی آهنی که سریعاً زنگ میزند و اتصالات را شل میکند.
عدم توجه به مسیر باد غالب و نصب نکردن بادشکن یا مهاربندی مناسب.
۱۲. جمعبندی: چکلیست سریع انتخاب پک استراکچر برای پشتبام
برای خلاصهسازی همه نکات در یک چکلیست کوتاه:
نوع سقف را مشخص کنید (بتن، فلزی، سفالی، …).
مساحت مفید و بدون سایه را اندازه بگیرید.
تعداد و ابعاد پنلها را تعیین کنید.
ظرفیت بار بام و محدودیت ارتفاع را از مهندس سازه بپرسید.
جنس سازه را انتخاب کنید:
مسکونی سبک → آلومینیوم
تجاری / دهانه بزرگ → فولاد گالوانیزه گرم
زاویه و جهت مناسب را انتخاب کنید (معمولاً جنوب، ۱۵–۳۰ درجه).
از پروفیکس بخواهید:
لیست کامل اقلام پک را ارائه کند.
دیتاشیت و مشخصات فنی را تحویل دهد.
گارانتی و دستورالعمل نصب را همراه پک ارسال کند.
هزینه پک استراکچر را در کنار کل هزینه سیستم (پنل، اینورتر، کابل و …) مقایسه کنید؛ صرفهجویی افراطی در سازه، ریسک کل سرمایهگذاری را افزایش میدهد.
بدون دیدگاه